Najstarszy warsztat wytwarzający ozdoby z muszli. Pracował tam neandertalczyk czy H. sapiens?

24 września 2025, 10:18

Między 55 000 a 42 000 lat temu w Europie zachodziły ważne zmiany – wymierający neandertalczycy byli zastępowani przez H. sapiens. W tym czasie na terenie południowo-zachodniej Francji i północnej Hiszpanii rozwija się kultura szatelperońska. W środowisku naukowym trwają spory o to, kto ją stworzył. Według większości naukowców jej twórcami byli neandertalczycy, ale rozwinęła się pod wpływem oddziaływania naszego gatunku. Na stanowisku La Roche-à-Pierrot znaleziono najstarszy w Europie warsztat, w którym wytwarzano ozdoby z muszli. Działał on przed co najmniej 42 000 laty, a odkrywcy wiążą go z kulturą szatelperońską.



Już 220 tysięcy lat temu wcześni H. sapiens korzystali z kamieniołomów

8 kwietnia 2026, 16:45

Już 220 000 lat temu ludzie korzystali z kamieniołomów. Międzynarodowy zespół naukowy, na czele którego stali Manuel Will z Uniwersytetów w Tybindze i Johannesburgu, Flavia Venditti z Uniwersytetu w Tybindze oraz Svenja Riedesel z Uniwersytetu w Kolonii i Duńskiego Uniwersytetu Technicznego poinformował, że między 220 a 110 tysięcy lat temu ludzie celowo przybywali do Jojosi w RPA gdzie wydobywali hornfels. Badania dowodzą, że już w środkowej epoce kamienia nasi przodkowie podejmowali celowe działania w celu pozyskania materiału do wytwarzania narzędzi. Dotychczas sądzono, że kamień zdobywano przy okazji wędrówek czy polowań, podnosząc to, co nawinęło się pod rękę.


Spragnione biopaliwa

14 kwietnia 2009, 11:59

Coraz liczniejsze badania dowodzą, że większość biopaliw nie jest tak ekologiczna, jak początkowo sądzono. Naukowcy z University of Minnesota sprawdzili, ile litrów wody pochłania produkcja bioetanolu z kukurydzy.


Na słońcu filtr tworzy rodniki

9 maja 2012, 12:35

Smarując się preparatami z filtrami słonecznymi, człowiek sądzi, że zabezpiecza się przed nowotworami skóry. Okazuje się jednak, że tlenek cynku (ZnO), jeden z filtrów mineralnych, podlega pod wpływem promieniowania słonecznego przemianom chemicznym, w wyniku których mogą powstawać rodniki.


Niemal wszystkie ptaki morskie zjadają plastik

1 września 2015, 10:58

Biolodzy szacują, że aż 90% ptaków morskich na świecie jadło jakiś plastik. Jak ujawnia dr Chris Wilcox z CSIRO Marine and Atmospheric Research, w menu blisko 60 gatunków znajdują się torby, szczoteczki do zębów, zapalniczki, zakrętki od butelek, włókna z syntetycznych tkanin, a nawet kończyny lalek, które zostały wymyte do oceanu z rzek, kanałów ściekowych i wysypisk.


Smartfony mogą przyspieszać starzenie się, uszkadzać mózg i oczy

18 października 2019, 11:19

Długa ekspozycja na niebieskie światło, takie jak emitowane przez ekrany smartfonów i komputerów, może negatywnie wpływać na długość życia. Naukowcy z Oregon State University zauważyli, że niebieskie długości fali emitowane przez LED niszczą komórki w mózgu i siatkówce muszki owocówki.


Dobre wieści dla najrzadszych naczelnych świata

2 czerwca 2020, 11:02

Specjaliści mają nadzieję, że przyszłość gibbońców hajnańskich (Nomascus hainanus), najrzadszych naczelnych świata, zaczyna się malować w jaśniejszych barwach. Udało się bowiem potwierdzić utworzenie nowej pary poza znanym zasięgiem gatunku.


W stolicy Estonii powstało Muzeum Książek Zakazanych

22 grudnia 2020, 17:20

W samym sercu Starego Miasta w Tallinie zaledwie 3 tygodnie temu zadebiutowało Muzeum Książek Zakazanych. Jak napisano na witrynie instytucji, specjalizuje się ona w cenzurze i działa na rzecz wolnej wymiany idei. W jej zbiorach znajduje się ponad 100 zakazanych (niegdyś bądź dziś) książek.


Podczas badań mózgów dzieci dokonano dwóch zaskakujących spostrzeżeń

12 lipca 2021, 16:35

Wizyty kontrolne u pediatrów obejmują m.in. pomiary obwodu głowy. Dane porównywane są z tabelami, by sprawdzić, czy dziecko prawidłowo się rozwija. Pomiary te nic nie mówią o rozwoju mózgu. Dlatego profesor Steven Schiff z Penn State zaczął się zastanawiać, czy współczesne narzędzia mogą posłużyć do stworzenia znormalizowanych tabel wzrostu mózgu.


Po co komu tysiące zębów łosi? Odpowiedź dał taniec

9 czerwca 2021, 09:42

Przed 8000 lat ludzie epoki kamienia ozdabiali siebie i swoje stroje zębami łosia, by w ten sposób lepiej wczuwać się w rytm własnego tańca. Autorka najnowszych badań Riitta Rainio z Uniwersytetu w Helsinkach, stworzyła współczesne wersje tego typu ozdób i pokazała, w jaki sposób były one wykorzystywane


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy